Ամփոփում

1.Բերե՛ք բնական և արհեստական աղբյուրների մի քանի օրինակ:Բնական աղբյուրներն է՝աստղերը, կայծակը, Արեգակը, միջատներ և որոշ բակտերիաներ:Լույսի աղբյուրները լույսն արձակում են բոլոր ուղղություններով:Բազմաթիվ դիտումների և փորձերի միջոցով հաստատվել է, որ թափանցիկ միջավայրում լույսը տարածվում է ուղղագիծ:
2. Ի՞նչ գույնի ճառագայթներից է բաղկացած սպիտակ լույսը:
Եթե պատկերված բոլոր գույնի լույսերը խառնենք իրար, ապա կստացվի սպիտակ լույս:
3. Տատանումների ի՞նչ հաճախականության սահմաններում է մարդն ընկալում ձայնը:Մենք ընկալում ենք տարբեր ձայներ՝ առվակների կարկաչը, տերևների սվսվոցը, մարդկանց և երաժշտական գործիքների ձայները
4. Նկարագրե՛ք մարդու կողմից ձայնի ընկալման ընթացքը:
Ձայնը առաջանում է մարմինների կամ նրանց մասերի տատանումների ժամանակ։

5. Ինչքա՞ն է նորմալ աչքի լավագույն տեսողության հեռավորությունը:Նորմալ աչքի համար լավագույն տեսողության հեռավորությունը մոտ 25 սմ է: Այդ հեռավորության վրա մենք առարկան տեսնում ենք առանց աչքը լարելու: Ավելի փոքր հեռավորությունների վրա աչքն էապես լարվում է:

Օтправляемся в путешествие

1.Ответьте на вопросы

  1. Кто из вас хотел бы отправиться в кругосветное путешествие?

Я бы хотела побывать во Франции. Потомучто Франция очень красивая страна.

  1. Правда. что путешествия открывают человеку красоту земли?

Да, а ещё человек изучает землю.

  1. А что вам известно о великих путешественниках и мореплавателях?

Давид Ливингстон 1813-1873

Английский врач и путешественник- пересек Южную Африку с запада на восток, осуществил плавание по реке Замбези, открыл на ней водопад Виктория, исследовал озера Ньяса и Танганьика, описал местные виды растений и животных.

Джеймс Кук 1728-1779

Именно этому английскому путешественнику приписывают открытие материка Австралия. Мореплаватель, капитан Кук, был выдающимся исследователем трех океанов, первооткрывателем многих неизвестных земель. Его мужество, патриотизм и сейчас толкают путешественников на подвиги в изучении природы Земли.

Руаль Амундсен 1872-1928

Путешественник, который стер огромное количество «белых пятен» на карте мира. Но самым известным его подвигом является покорение Южного полюса. Великому норвежцу принадлежит одно из первых мест в героической плеяде мужественных людей.

Петр Семенов-Тян-Шанский 1827-1914

Совершил два путешествия в Тянь-Шань, составил схему рельефа и высотной поясности этой гигантской горной системы, открыл горные ледники, исследовал высокогорное озеро Иссык-Куль.

2.Прочитайте текст

Персидский поэт Саади считал, что человек должен жить не меньше девяноста лет. Первые тридцать лет он должен, по словам поэта, учиться, получать знания, вторые тридцать лет – странствовать по земле, а свои последние тридцать лет – заниматься творчеством, чтобы оставить людям память о себе своими делами. Саади был прав, но я думаю, что тридцать лет для странствий по земле – это очень мало. Мало потому, что странствия открывают нам красоту земли и своеобразие многих её стран далеко не сразу. Нужно жить, хотя бы недолгое время в тех местах, по которым странствуешь. Путешествия дают человеку большие и разнообразные знания. Чем больше знает человек, тем лучше, тем сильнее он видит поэзию там, где её никогда не найдёт человек с малыми знаниями. В странствиях по земле и по морям воспитываются сильные характеры, рождаются понимание разных народов, широкие и благородные взгляды. Русский писатель Максим Горький называл путешествия самой лучшей высшей школой. Это так. Путешествия дают человеку впечатления и знания такие же живые, как морская вода, как шум лесов, как дыхание цветов и голоса птиц. Если вы хотите стать настоящими сыновьями своей страны и всей земли, то не жалейте на путешествия своих сил и своего свободного времени. Потому что каждое путешествие открывает для вас новое, прекрасное и значительное.

3.Где вы бывали или где бы хотели побывать? Расскажите об этом.

Я была в Россие много раз так-как я родилась там. И ещё я была 1 раз в Грузии. Я хочу побывать в Америке в Италии и во Франции.

4. Прочитайте текст, расскажите, что вы узнали?

Наконец-то осуществилась мечта Христофора Колумба! Целых шестнадцать лет пришлось ему добиваться организации экспедиции. Три парусных корабля отправились из испанского города Палос на запад. После нескольких недель плавания корабли попали в полосу океана, покрытую водорослями. Здесь каравеллы едва двигались. Уставшие и озлобленные матросы решили выбросить Колумба за борт и вернуться домой. Колумб один стоял против толпы, грозившей ему смертью, но он не сдался. Огромное мужество великого человека, его твёрдость и вера в своё дело одержали верх. Матросы послушались его. А через два дня после этого, утром 12 декабря 1492 года Америка была открыта. Первым островом, который увидели матросы Колумба, был один из Багамских островов. На острове росли высокие пальмы. На ветках сидели разноцветные попугаи. Но больше всего испанцев удивили местные жители. Они не носили одежды, кожа у них была медно-красного цвета, а их головы были украшены перьями. Индейцы сначала со страхом смотрели на белых людей, их корабли и оружие, но вскоре успокоились. Испанцы давали краснокожим жителям острова разноцветные стеклянные бусы, а индейцы дарили им золотые украшения. Продолжив плавание, Колумб открыл ещё два крупных острова: Кубу и Гаити, а также много мелких островов.

5. Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Сколько лет понадобилось Колумбу для организации экспедиции? Целых шестнадцать лет пришлось ему добиваться организации экспедиции.

2. Что случилось, когда каравеллы попали в полосу океана, покрытую водорослями?

Каравеллы едва двигались. Уставшие и озлобленные матросы решили выбросить Колумба за борт и вернуться домой.

3. Какой остров матросы Колумба увидели первым? 4. Что увидели испанцы на острове?

Первым островом, который увидели матросы Колумба, был один из Багамских островов.

5. Чем обменивались испанцы и индейцы?

Испанцы давали краснокожим жителям острова разноцветные стеклянные бусы, а индейцы дарили им золотые украшения.

6. Напишите сочинение на тему ” Путешествие моей мечты”

Я хочу путешествовать по всем странам и островам. Мне очень интересно что происходит в других странах, островах и.т.д. Я хочу побывать в Америке в Италии и во Франции. Я была в Россие много раз так-как я родилась там. И ещё я была 1 раз в Грузии. Я была на море 1 раз, но надеюсь что этим летом я и моя семя поедем на море в Сочи к моему дяде. А в Америке живёт моя тётя по которой я очень сослучилась.

Մարտի 6-10

Առաջադրանք՝

1․ Հռոմը և Կարթագենը ինչու էին միմյանց դեմ պայքարում, և ո՞վ հաղթեց այդ պայքարում։

2․ Ի՞նչ գիտեք Սկիպիոն Աֆրիկացու մասին։

3․ Ներկայացրե՛ ք Հռոմի և Սելևկյանների պայքարը։

4․ Գրաքոս եղբայրները ի՞նչ բարեփոխումներ էին առաջարկում։

5․ Ի՞նչ նմանություններ կան Տիբերիոսի հողային օրինագծի և Արտաշես 1-ինի հողային բարեփոխման միջև։

6․ Ի՞նչ գիտեք Կոռնելիոս Սուլլայի մասին։

7․ Ովքե՞ր էին գլադիատորները և ի՞նչ գիտեք Սպարտակի ապստամբության մասին։

Պարապմունք 77 Թեմա՝ Տասնորդական կոտորակի դիրքային գրառումը

ա) 3,1 2,9 15,4 0,3 0,5

բ) 5,012 7,020 6,091 0,13 0,85

գ) 5,00135 17,00399 8,00999 000,777 000,123

դ) 4,0008899 1,0005678 0000,1234 0000,6969

ա)

3,2=3.2/10

7,3=7.3/10

3,5=3.5/10

0,1=1/10

0,9=9/10

բ)

7,12=7.12/100

9,23=9.23/100

10,34=10.34/100

0,45=45/100

0,56=56/100

գ)

12,333=12.333/1000

16,596=16.596/1000

0,887=887/1000

0,379=379/1000

0,111=111/1000

դ)

2,1111=2.1111/10000

5,1995=5.1995/10000

4,1996=4.1996/10000

0,1997=1997/10000

0,1998=1998/10000

Պարապմունք 76

Պարապմունք 76.
Թեմա՝ Տասնորդական կոտորակի դիրքային գրառումը

Առաջադրանքներ․
1.Տասնորդական կոտորակը գրիր դիրքային գրառումով՝
2/10=0,2 

-2/100= -0,02 

35/1000=0,035

1/10= 0,1 

-20/10= -2,0 

2/1000000= 0,000002

134/10= 13,4

-235/10= -23,5


2.Տասնորդական կոտորակի դիրքային գրառումը գրիր կոտորակի տեսքով.
2,4= 24/10
-12,45= -1245/100
-1,277= -1277/1000
4,001= 4001/1000
3,04=304/100
34,00= 3400/100
45,201= 45201/1000

3.Հետևյալ տասնորդական կոտորակները ո՞ր երկու բնական թվերի միջև են գտնվում․
13, 01= 13և14
2, 3= 2 և3
0,1= 0 և 1
0, 001= 0 և 1
2,567= 2 և 3
-3, 45= -4 և -3
-1,23= -2 և -1

4.Նշիր հետևյալ տասնորդական կոտորակների տասնավորների և տասնորդականների կարգում ո՞ր թվանշանն է գրված։

1, 23
23,09
345, 78
12, 0001
101, 101

5) Թվանշաններով գրե՛ք կոտորակը


ա) տաս ամբողջ մեկ հարյուրերորդական,  -0,01

բ) վեց ամբողջ քսանմեկ հազարերորդական, -6, 021

գ) երեսուն ամբողջ երեք տասհազարերորդական, -30,003 

դ) զրո ամբողջ երկու հարյուր մեկ հազարերորդական, -0,201

ե) մինուս հարյուր  ամբողջ երեք  հարյուրերորդական, -100,300

Օրվա խնդիրները
6. Անին 2 և 3 թվանշաններով գրել է մի քանի թվեր, որոնց գումարը հավասար է 2023։ Ամենաքիչը քանի՞ թիվ կարող է գրել Անին։

Լուծում։ Նկատենք, որ ամենամեծ գումարելին կարող լինել 333-ը, որից կգրենք 6 հատ՝
333+333+333+333+333+333+22+3=2023
Պատ․’ 8

Մայրենի 06.03.2023

Լրացուցիչ կրթություն (տանը)

  • Համացանցից օգտվելով՝ բլոգում գրել տեղեկություններ ռուբայիի կամ ռուբայաթի մասին:

Ռուբայի (հոգնակի թվով՝ «ռուբայաթ» – քառյակ, արաբ․, բառացի՝ քառապատկված), պարսկա-արաբական պոեզիայում քառատող ավարտուն բանաստեղծություն, առավելապես խոհական-փիլիսոփայական բնույթի։ Դասական քառյակի մեջ հանգավորվում են առաջին, երկրորդ և չորրորդ տողերը, իսկ երրորդը մնում է ամուրի՝ անհամգ։ Ռուբայաթի կամ քառյակի ժանրում ստեղծագործել են Օմար Խայամը, Հաֆեզը, Ռուդաքին, Նիզամին, Ռումին, Սաադին, իսկ հայ հեղինակներից՝ Հովհաննես Թումանյանը, Եղիշե Չարենցը, Հովհաննես Շիրազը և ուրիշներ։

Ռուսաստանում փաստորեն երկու բեյթ է․ հանգավորվում են 1-ին, 2-րդ, 4-րդ տողերը, երրորդը մնում է անհանգ կամ հանգավորվում է հազվադեպ։ Տողերի վերջում կրկընվող բառը կամ բառերի խումբը կոչվում է ռեդիֆ, իսկ Ռուսների շարքը՝ ռուբայաթ։ Աշուղական Ռ․ ունի երաժշտական հատուկ եղանակ և ընդգրկված է որոշ, աշուղական բարդ երգատեսակների մեջ (ռուբայի–դիվանի, ռուբայի–բայաթի–թասլիբվերջինիս միակ օրինակը ստեղծել է Սայաթ–Նովան)։ Հայ բանաստեղծներից Ռուսերեն է գրել Ե․ Չարենցը։

  • Ընթերցել Եղիշե Չարենցի ռուբայաթները:
  • Ընտրել ռուբայաթներից երեքը, ձայնագրել, սովորել անգիր:

English February 27- March 3English

English in Mind pages 4-7
I Sometimes watch TV, read the article and speak about Mavar and Calvin.
Vocabulary: Days of the week, TV programmes, telling the time.

Maria: Do you like play football?

Marianna: Yes, I like.

Maria: Do you like swimming?

Marianna: Yes, I like, but I can’t swim.

Maria: Do you sometimes watch TV?

Marianna. No, I usually watch TV.

Maria: How often you go to shopping?

Marianna: I go to shopping every day.

Marianna: I check my homework in 1 hour.

Maria: Really?

Marianna: Yes.

Maria: How often do you go to the cinema?

Marianna: I often go to the cinema. Because I like watch movies.

Maria: Do you eat banana?

Marianna: I often eat banana. Because I like them.

Marianna: I check my email ones a day.

Maria: I don’t I only check my email to or three times a week.

Maria: What your favorite book?

Marianna: My favorite book is Harry Potter.

  1. My mum checks her email twice a day.
  2. Tom eats fruit every day.
  3. Susan
  4. Harry plays football once a week.

100% always

90% usually

70% often

50% sometimes

10% hardly ever

0% never

Ձայնի ընկալում: Լսողության հիգիենա

Համարյա բոլոր կենդանիներն օժտված են լսողությամբ: Այն առավել զարգացած է կաթնասունների և թռչունների մոտ, որոնք ունեն լսողության հատուկ օրգան՝ ականջ: Անողնաշար կենդանիներից լսողության զարգացած օրգաններ ունեն միայն միջատները:
Կենդանիները ոչ միայն ընկալում են ձայները, այլև իրենք են ձայն արձակում: Ցամաքային ողնաշարավոր կենդանիների շնչառական համակարգի մի մասը փոխակերպվում է ձայնային ապարատի: Առավել զարգացած ձայնային ապարատ ունի մարդը;
Մարդու ականջը բացառիկ զգայություն ունեցող բարդ լսողական օրգան է: Որոշ մարդիկ կարող են լսել նույնիսկ ծառից ցած ընկնող տերևի ձայնը:

Բնությունը հարուստ է իր ձայներով: Շատ կենդանիներին և մարդուն բնորոշ է ձայն արձակելու, ինչպես նաև լսելու ունակությունը: Դա ծառայում է նրանց հաղորդակցվելուն, նպաստում նրանց պաշտպանվելուն և շրջակա միջավայրին հարմարվելուն:

Լսողությունը մեծ դեր ունի մեզանում գեղեցիկի զգացումը զարգացնելու համար: Լավ երաժշտությունը, գեղարվեստական խոսքն ավելի հարուստ են դարձնում շրջակա աշխարհի մեր ընկալումը:

rainbow_music_notes_by_moneycantbuyinsaness-d39xtli.png

Համարյա բոլոր կենդանիներն օժտված են լսողությամբ։

Կենդանիները ձայնն ընկալում են հատուկ օրգանով:

Առավել զարգացած է կաթնասունների և թռչունների լսողությունը, որոնք ունեն լսողության հատուկ օրգան՝ ականջ։ Անողնաշար կենդանիներից լսողության զարգացած օրգաններ ունեն միայն միջատները։

Տարբեր կենդանիներ զգայուն են տարբեր ձայների նկատմամբ։

1-22.png

Մեդուզան ընկալում է ծովի ալիքների արձակած ենթաձայները և փոթորիկ սկսվելուց մի քանի ժամ առաջ հեռանում է ափից:

0_1087ec_2d795b37_orig.gif

Օրինակ

Փղերն իրար հետ հաղորդակցվում են ենթաձայների միջոցով։ Դելֆինները, չղջիկները, կետերն արձակում և լսում են անդրաձայները։

Շատ գիշերային գիշատիչներ մթության պայմաններում որսում են իրենց զոհին լսողությամբ:   

Չղջիկը համարյա զուրկ է տեսողությունից։ Թռիչքի ժամանակ, անընդհատ արձակելով և հետ ընդունելով անդրարաձայներ, չղջիկը ոչ միայն խուսափում է արգելքներին բախվելուց, այլև անսխալ «նկատում» և որսում է մանր մժեղներ։

Շները նույնպես լսում են անդրաձայնը։

Օրինակ՝ հարկ եղած դեպքերում հետախույզները ծառայողական շներին անհրաժեշտ հրամանները տալիս են անդրաձայնով, որը շրջապատի մարդկանց համար մնում է աննկատ:

Կենդանիները ոչ միայն ընկալում են ձայները, այլև կարող են իրենք ձայն արձակել։

Ցամաքային ողնաշարավոր կենդանիների շնչառական համակարգի մի մասը փոխակերպվել է ձայնային ապարատի։

Առավել զարգացած ձայնային ապարատ ունի մարդը։ Մարդու ամենից զարմանալի հատկությունը խոսելու կարողությունն է։ Խոսքով մարդիկ հաղորդակցվում են իրար հետ և փոխանակում իրենց մտքերը։ Դա շատ բարդ երևույթ է, որն իրագործվում է զարգացած գլխուղեղի միջոցով:

Հարցեր

  1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի մարդու ականջը:

Ձայնային ալիքը, հասնելով թմբկաթաղանթին, նրան ստիպում է տատանվել։ Այդ տատանումները հաղորդվում են միջինականջում գտնվող լսողական երեք մանր ոսկրիկներին, ապա ներքին ականջում գտնվող խխունջաձև մարմնին, որը ելուստներով հպվում է լսողական նյարդերի վերջավորություններին։ Դրանք ընկալում են ձայնային ալիքները և ստացված տեղեկությունը հաղորդում գլխուղեղին։

  1. Ինչպե՞ս է աղմուկն ազդում մարդու օրգանիզմի վրա:

Բարձր աղմուկը կարող է տևական ազդեցություն ունենալ, ինչի հետևանքով մարդիկ սկսում են վատ լսել, արագ հոգնել, տառապել գլխացավով և անքնությամբ։

  1. Ինչպե՞ս են պայքարում աղմուկի դեմ:

Աղմուկի դեմ պայքարելու համար շենքերի պատերը և միջնորմները ծածկում են ձայնակլանիչ նյութերով, օգտագործում են հերմետիկ պատուհաններ, սենյակների հատակը ծածկում են գորգերով և այլն:

Ձայնի աղբյուրներ

Մենք ընկալում ենք տարբեր ձայներ՝ առվակների կարկաչը, տերևների սվսվոցը, մարդկանց և երաժշտական գործիքների ձայները: Ձայնի աղբյուր են տարբեր մարմինների կամ նրանց որոշ մասերի տատանումները:
Մինչև 17 Հց հաճախությամբ տատանումների առաջացրած ձայնը կոչվում է ինֆրաձայն, իսկ 20 հազար հերցից բարձր հաճախությամբ տատանումների առաջացրած ձայնը՝ ուլտրաձայն (գերձայն):
Մարդու ականջը որպես ձայն ընկալում է միայն այն տատանումները, որոնց հաճախությունն ընկած է 16-20000 հերցի սահմաններում: Այդպիսի տատանումները կոչվում են լսելի (ակուստիկ) տատանումներ:

Մարդիկ և կենդանիները շրջապատի մասին տեղեկատվություն ստանում են ոչ միայն տեսողության, այլ նաև լսողության միջոցով: Աշխարհը լի է տարատեսակ ձայներով:

Օրինակ՝
Մենք լսում ենք մարդկանց ձայնը, թռչունների ծլվլոցը, միջատների տզզոցը, երաժշտական նվագարանների ձայները, մեքենաների աղմուկը, ամպերի որոտը և այլն:
Համարյա բոլոր կենդանիներն օժտված են ձայն արձակելու և շրջապատից ձայներ ընկալելու ունակությամբ։ Ի տարբերություն կենդանիների` մարդը կարողանում է խոսել, ինչը եզակի հնարավորություն է ստեղծում մարդկանց` հաղորդակցվելու միմյանց հետ:
Դիտումները ցույց են տալիս, որ ձայնի առաջացումը սերտորեն կապված է տատանումների հետ:
Ձայնի աղբյուր են տարբեր արմինների կամ նրանց մասերի տատանումները։
Նվագարանի լարը սովորական պայմաններում ձայն չի արձակում, սակայն բավական է ստիպել, որ լարը տատանվի, և մենք անմիջապես ձայն ենք լսում:
Որոշակի հաճախության մաքուր ձայն կարելի է ստանալ կամերտոն կոչվող սարքի միջոցով: 
Կամերտոնի արձակած ձայնը պայմանավորված է տատանումներով, որոնք առաջանում են այդ սարքին մուրճով հարվածելիս:

kamerton_1.jpg

Օրինակ՝
Մեղվի կամ մոծակի արձակած ձայնը պայմանավորված է նրանց թևիկների տատանումներով, մարդու ձայնը` ձայնալարերի տատանումներով և այլն:
Ձայնը բնութագրվում է տատանումների հաճախությամբ:
Հաճախությունը մեկ վայրկյանում կատարվող տատանումների թիվն է, չափվում է հերցերով (1 Հց):
Ոչ բոլոր տատանումներն են լսելի մարդուն: Մարդու ականջը որպես ձայն ընկալում է այն տատանումները, որոնց հաճախությունն ընկած է 16-ից մինչև 20000 Հց տիրույթում:
16-ից մինչև 20000 Հց տիրույթի տատանումները կոչվում են լսելի (ակուստիկ) տատանումներ։
16 Հց-ից փոքր հաճախությամբ ձայնն անվանում են ենթաձայն, իսկ 20000 Հց-ից մեծ հաճախությամբ ձայնը` անդրաձայն:

Ենթաձայնը և անդրաձայնը մարդու ականջը չի ընկալում:

0007-007-Zvukovye-volny.png

Հարցեր՝
1. Ինչպե՞ս է առաջանում ձայնը: Նկարագրե՛ք ձայնի առաջացման որևէ օրինակ:

Մարմինները տատանվում են և առաջանում է ձայնը։ Օրինակ՝․ եթե մեղուն թռչում և շարժում է իր թևերը, մենք լսում ենք։
2. Մատը թեթևակի հպե՛ք ձեր կոկորդին և խոսե՛ք: Նկարագրե՛ք, թե ինչ եք զգում այդ պահին:

Այդ ժամանակ զգում եմ թեթև վիբռացիյա այն կոկորդի մասում, որտեղ դրել եմ մատը:
3. Որսորդները իրենց ականջը հաճախ հպում են հողին: Ինչու՞:

Այդպես նրանք զգում են որսի մոտենալը։
4. Մատիտով հարվածե՛ք ապակե բաժակին և նրա շուրթին հպե՛ք թելից կախված թեթև գնդիկը: Ի՞նչ եք լսում և տեսնում:

Բաժակը զնգում է, իսկ փոքր գնդիկը տատանվում։