5,4=54/10 2. Բեր տասնորդական կոտորակների գումարման հինգ օրինակ։
1,3+4,2=5,5
5,2+3,5=8,7
6,5+4,4=10,9
8,3+1,6=9,9
1,1+1,1=2,2 3․ Լուծիր խնդիր։Մարդու քայլի երկարությունը 0,75մ։ Որքան է այն ճանապարհի երկարությունը, որն անցնելու համար մարդուն անհրաժեշտ է կատարել 1000.000 քայլ։
3. Բացատրի՛ր դարձվածքները դարձվածաբանական բառարանի օգնությամբ: Իրար սրտից ջուր խմել–իրար տանջել Հազար մաղով անցկացրած–շատ անգամներ զտված Հիվանդի համար ջուր բերող–խնամող Գլխին կրակ թափել–պատժվել Կանաչ-կարմիրը կապել–պատրաստվել Կոպեկի համար մեռած–փողամոլ Ուրիշի բնում ձու ածել–իրենից հեռու վանել Ոտքի կոխան դարձնել–անընդհատ նույն թեմային անդրադառնալ Փուշը մատից հանել–օգնել Գրքի մի երեսը կարդալ–միակողմանի նայել հարցին
Ցողունը իր վրա դասավորված տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ:
Ընձյուղի գագաթին, որպես կանոն, գտնվում է գագաթային բողբոջը:
Գագաթային ցողունի վերին մասը անվանում են աճման կոն: Աճման կոնի բջիջների բաժանման հաշվին ցողունն աճում է երկարությամբ: Դա կոչվում է գագաթային աճ:
Ընձյուղի երկարությամբ դասավորված են կողմնային բողբոջները: Դրանցից զարգանում են կողմնային ցողուններ: Դա կոչվում է կողմնային աճ:
Բողբոջը հանդիսանում է սաղմնային ընձյուղ: Բողբոջներից գարնանը ծլում են նոր և երիտասարդ ընձյուղներ:
Այդ իսկ պատճառով տարբերում են բողբողջների երկու տիպ.
1. Վեգետատիվ բողբոջ`սկիզբ է տալիս տերևներով ցողունի:
Վեգետատիվ բողբոջները սրածայր են, երկարավուն, պարունակում են սաղմնային տերևներ և ցողուն:
2. Գեներատիվ բողբոջ`սկիզբ է տալիս ծաղիկներով ցողունի:
Գեներատիվ բողբոջները կլորավուն են, կարճ, պարունակում են սաղմնային ծաղիկներ:
Բողբոջները միմյանցից տարբերվում են կառուցվածքով, չափսով, ձևով, գույնով, հոտով և այլ հատկանիշներով:
Բարդու բողբոջները բնորոշվում են կպչուն խեժով, սուր ծայրով, հաճելի հոտով: Ուռենու բողբոջները ծածկված են միայն մեկ, թասակաձև թեփուկով: Բռնչենու բողբոջները թեփուկներ չունեն: Արոսենու բողբոջները ծածկված են յուրահատուկ խավով: Սև հաղարջենու բողբոջներն օժտված են անուշահոտությամբ: Թանթրվենու բողբոջները, հակառակը, ունեն տհաճ հոտ: Լաստենու բողբոջներն ունեն կատվիկներ ու փոքր կոներ:
Մի շարք բույսերի, օրինակ թարխունի, իմբիրի, կարտոֆիլի, սոխի, սխտորի դեպքում ընձյուղը առաջացնում է ձևափոխություններ, որտեղ կուտակվում են սննդանյութեր:
Ուշադրություն
Ընձյուղի միջոցով բույսը կարող է բազմանալ:
Ցողունը բույսի առանցքային օրգանն է:
Այն արմատի վերգետնյա շարունակությունն է: Ցողունը հիմնականում կատարում է հենարանի դեր ընձյուղի մյուս մասերի համար:
Օրինակ
Տերև, ծաղիկ, սերմ, պտուղ և այլն:
Ցողունի միջոցով կատարվում է նյութափոխանակություն արմատի և տերևների կամ բույսերի այլ օրգանների միջև:
Ցողունի կտրոններով բույսն ընդունակ է բազմանալ:
Բույսերի հսկայական բազմության մի մասի ցողունները ուղղաձիգ են: Այսինքն աճում են վեր՝ առանց որևէ հենարանի:
Ուղղաձիգ ցողունները լինում են՝ փայտացած (բոլոր ծառատեսակները և թփերը), խոտային (խոտաբույսերը):
Որոշ բույսեր ունեն` սողացող, փաթաթվող, մագլցող և այլ տեսակի ցողուններ:
Տերևը բույսի կարևորագույն օրգաններից է:
Տերևը ապահովում է բույսի սննդառությունը, քանի որ կատարում է ֆոտոսինթեզ:
Ֆոտոսինթեզը լույսի էներգիայի հաշվին ջրից և ածխաթթու գազից ածխաջրի սինթեզն է, որը կատարվում է քլորոֆիլի մասնակցությամբ և անջատվում է թթվածին:
Տերևը կատարում է ջրի գոլորշիացում և կարգավորում ջրի քանակը: Տերևներով հնարավոր է բազմացում:
Բույսերի մեծ մասի տերևները կազմված են տերևակոթունից և տերևաթիթեղից: Տերևակոթունը տերևաթիթեղը ամրացնում է ցողունին: Տերևաթիթեղները տարբեր են ձևով, չափով, գունավորմամբ:
Պարզ են այն տերևները, որոնց տերևակոթունի վրա կա մեկ տերևաթիթեղ (լորենին, կաղնին, բարդին, կեչին և այլն):
Բարդ են այն տերևները, որոնց տերևակոթունի վրա կա մի քանի տերևաթիթեղ (մասրենին, մոշը, ելակը, ազնվամորին և այլն):
2.Напишите сочинение на тему: ,, Сложное это дело – правильно шутить!”
Сложное это дело – правильно шутить, если ты не правильно пошутишь человек может обидеться или не так понять. Перед тем как шутить нужно понять шутка хорошая или нет. Не в коем случи не шутите что-то обидное про человека.
4. Запишите предложения, употребив выделенные слова во множественном числе.
1.Мне понравилась эта русская народная песня(Мне понравились эти русские народные песни). 2. У вас есть мое последнее письмо(У вас есть мои последние письма )? 3. На нашей улице есть школа, магазин и детский сад(На наших улицах есть школы, магазины и детские сады). 4. У меня есть этот новый учебник(У меня есть эти новые учебники). 5. Мне нужен простой карандаш( Мне нужны простые карандаши). 6. Ваш ключ лежит на месте( Ваши ключи лежат на месте).
5. Восстановите текст.
Я живу в большой комнате. В моей комнате одно большое окно. У окна стоит небольшой письменный стол. Около письменного стола стоит кресло. Справа от стола у правой стены стоит книжный шкаф. Посреди комнаты стоит небольшой круглый стол. Вокруг стола стоят стулья. В левом углу комнаты недалеко от окна стоит тумбочка, а на ней телевизор. Мой компьютер стоит на столике около книжного шкафа. Вдоль левой стены стоит диван. Дверь находится напротив окна. Слева от двери вдоль стены стоит шкаф для одежды. На правой стене напротив дивана висит небольшая картина.
6.Составьте предложения из данных слов.
Карен, книга, свой, друг, дать. Карен дал свою книгу другу.
Отец, сын, подарить, новый, телефон. Отец подарил сыну телефон.
7. Придумайте и запишите предложения со словосочетаниями:
каждое утро (я иду в школу), каждую среду( я принимаю душ ), каждый день(я завтракаю), каждое лето(я мечтаю чтобы лето не кончилось ), весь вечер(я рисовала), всю зиму (я играю в снежки), всю неделю(я мечтаю о выходных), целый год(я учусь), целый час(я сплю).
8.Восстановите предложения, используя слова, данные в скобках.
Я встретил друзей в библиотеке.
Али часто вспоминает родителей.
Моя подруга-художница любит рисовать людей.
Тренер учит школьника плавать.
Анна часто фотографирует кошек и собак.
9.Вставьте в предложения нужные по смыслу предлоги: перед, над, под, за, между, с.
Календарь в моей комнате висит над столом.
Дети сидели за столом и обедали.
Телевизор стоял на столике перед диваном.
Озеро начиналось за железной дорогой.
Гости с удовольствием ели пирожки с мясом.
Книга упала и лежит под письменным столом.
Туристы отдыхали под деревом у дороги.
Моя сестра по утрам ходит в магазин за молоком.
Мы долго шли по дороге между лесом и рекой.
Она заходила в библиотеку за словарем перед занятием.
Մեկ վեգետատիվ շրջանում զարգացող ցողունն իր տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ: Ընձյուղն ապահովում է բույսի օդային սնուցումը: Ցողունն ունի հիմնականում փոխադրող գործառույթ: Ջուրը և նրա մեջ լուծված հանքային աղերը ցողունի անոթներով արմատներից տեղափոխվում են դեպի տերևներ, իսկ տերևներից մաղանման խողովակներով տեղափոխում են սինթեզված նյութեր: Ցողունը պահում է իր վրայի տերևները, ծաղիկները և պտուղները՝ իրականացնելով հենարանային գործառույթ: Ցողունը կարող է կուտակել պահեստային սննդանյութեր՝ կատարելով պաշարող գործառույթ: Ցողունի միջոցով ընձյուղն իր տերևները և բողբոջները ուղղում է դեպի լույսը:
Տերևները կազմված են տերևաթիթեղից, որը ցողունին միացած է տերևակոթով: Որոշ բույսերի տերևներ չունեն արտահայտված տերևակոթ: Ցողունի վրա տերևները սովորաբար այնպես են դասավորված, որ միմյանց վրա ստվեր չեն գցում: Տերևի հիմնական գործառույթներն են օրգանական նյութերի սինթեզը, ջրի գոլորշիացումը: Բողբոջը սաղմնային ընձյուղ է: Գարնան գալուն պես, բողբոջները բացվում են՝ առաջացնելով երիտասարդ տերևներ, ծաղիկներ, սկսվում է ընձյուղի աճը:
1. Ի՞նչ է ընձյուղը: Ո՞րն է ընձյուղի գլխավոր գործառույթը:
Մեկ վեգետատիվ շրջանում զարգացող ցողունն իր տերևներով և բողբոջներով կոչվում է ընձյուղ: Ընձյուղն ապահովում է բույսի օդային սնուցումը։
2. Ի՞նչ նշանակություն ունեն տերևները և ի՞նչ տիպի են լինում:
Տերևի հիմնական գործառույթներն են օրգանական նյութերի սինթեզը, ջրի գոլորշացումը: Տերևները լինում են պարզ և բարդ։ Պարզ տերևները տերևակոթին միացած ունեն միայն մեկ տերևաթիթեղ։ Բարդ տերևները տերևակոթին միացած ունեն մի քանի տերևաթիթեղներ։
3. Ի՞նչ գործառույթներ է կատարում ցողունը:
Ցողունն կատարում է փոխադրող գործառույթ՝ ջուրը և իրա հետ լուծված հանքային աղերը տալիս է տերևներին, և տերևներից վերցնում է սինթեզված նյութեր։
Դրական տասնորդական կոտորակները բազմապատկելու համար պետք է`
1) անտեսել կոտորակների գրառումներում եղած ստորակետները և բազմապատկել ստացված բնական թվերը,
2) ստացված արտադրյալում աջից ստորակետով առանձնացնել այնքան թվանշան, քանի թվանշան որ կա երկու արտադրիչների կոտորակային մասերում միասին։
Օրինակ` 12,3×1,4 Գրենք տասնորդական թվերը առանց ստորակետի և հաշվենք արտադրյալը՝ 123×14= 1722
Վերադառնանք մեր օրինակին 12,3x 1,4 այստեղ ստորակետից հետո ունենք երկու թվանշան՝ 3, 4-ը, ուրեմն ստացված արտադրյալում պետք է աջից ստորակետով առանձնացնել երկու թվանշան, կլինի՝ 17,22։
Մարիաննա Խաչատրյանի բլոգ 