Բնագիտական փորձեր

Полный или неполный

№ 13
Приготовь
для опыта:
стакан,
20 монет,
воду
Налей в стакан воду до самого края. Полон он или не полон?
Ты говоришь — полон. Проверим.
Возьми два десятка монет и опускай в стакан монетку за монеткой. Если погружать монетки в воду осторожно, без всплеска,
немало их поместится в этом «полном» стакане, и вода не скоро
начнет переливаться через край; при этом поверхность воды в стакане понемногу примет выпуклую форму.

№ 13

Պատրաստել
փորձի համար.
բաժակ,
20 մետաղադրամ,
ջուր
Ջուրը լցնել բաժակի մեջ մինչև եզրը։ լիքն է, թե ոչ:
Դուք ասում եք լիքը. Եկեք ստուգենք.
Վերցրեք երկու տասնյակ մետաղադրամ և մետաղադրամի ետևից թաթախեք բաժակի մեջ: Եթե ​​մետաղադրամները զգուշորեն, առանց շաղ տալով, ընկղմում եք ջրի մեջ,
նրանցից շատերը կտեղավորվեն այս «լիքը» բաժակի մեջ, իսկ ջուրը՝ ոչ շուտով
կսկսի լցվել; այս դեպքում բաժակի ջրի մակերեսը աստիճանաբար ուռուցիկ ձև կստանա։

Շատրվան շշում

№ 24
Приготовь
для опыта:
банку,
пузырёк,
пробку,
соломинку,
свечу,
папиросную
бумагу,
воду

Наполни водой на три четверти небольшой пузырек из-под лекарства. Пропусти сквозь пробку соломинку как можно меньшего
диаметра. Этой пробкой очень плотно закупорь пузырек; соломинка должна доходить почти до дна.
Накрой теперь пузырек стеклянной банкой, которую предварительно подержи несколько мгновений опрокинутой над пламенем
свечи. Воздух в банке нагреется, расширится, и часть его выйдет
наружу. Банка скоро начнет остывать и втягивать в себя воздух
обратно. Но ты подложи под пузырек и под большую банку несколько листов смоченной в воде папиросной бумаги или кусок резины и плотно прижми сверху банку, опрокинутую над пузырьком.
Тогда воздух снаружи не сможет войти в банку. Давление воздуха
в пузырьке будет больше, чем в банке, и поэтому из верхнего конца
соломинки ударит фонтан.

№ 24

Պատրաստել
փորձի համար.
բանկ,
սրվակ,
խցան,
ծղոտ,
մոմ,
ծխախոտ
թուղթ,
ջուր

Դեղորայքի փոքրիկ շշի երեք քառորդը լցրեք ջրով: Խցանափայտի միջով անցկացրեք հնարավորինս փոքր ծղոտը
տրամագիծը. Շատ սերտորեն փակեք սրվակը այս խցանով; ծղոտը պետք է հասնի գրեթե մինչև հատակը:
Այժմ սրվակը ծածկեք ապակե տարայով, որը նախ պահում եք կրակի վրա շրջված մի քանի րոպե:
մոմեր. Սափորի օդը կտաքանա, կընդլայնվի, և դրա մի մասը դուրս կգա
դուրս. Սափորը շուտով կսկսի սառչել և օդի մեջ մտնել:
ետ. Բայց դուք դնում եք ջրի մեջ թաթախված մի քանի թերթ անձեռոցիկ կամ ռետինե կտոր սրվակի տակ և մեծ բանկայի տակ և ամուր սեղմում եք սրվակի վրա շրջված բանկայի վրա:
Այդ դեպքում դրսից օդը չի կարողանա մտնել բանկա։ Օդի ճնշում
սրվակի մեջ ավելի շատ կլինի, քան բանկայի մեջ, հետևաբար՝ վերին ծայրից
ծղոտները հարվածեցին շատրվանին.

Պարապմունք 47

Թեմա՝ գործողություններ ամբողջ թվերի հետ։

1. Հաշվե՛ք.
ա) 48 − 12⋅(−5),=-12
բ) 69 − (−12)⋅(−5),=9
գ) 129 − 15⋅9,=-6
դ) 456 − 45⋅(−6),=-186
ե) 158 − 45⋅7,=-157
զ) 258 − 13⋅(−7):=-167

2. Ո՞ր թիվն է մեծ.
ա) 3⋅3⋅3, > (−3)⋅(−3)⋅(−3),
բ) − 5⋅5, < (−5)⋅(−5),
գ) (−7)⋅(−7), > 7⋅( − 7),
դ) − 2⋅2⋅2⋅2, < (−2)⋅(−2)⋅(−2)⋅(−2)

3. Գրե՛ք.
ա) (−7) և 7 թվերի գումարը,=0
բ) (−4) և 7 թվերի արտադրյալը,=-28
գ) (−4) և (−12) թվերի տարբերությունը:=8

4.Գտե՛ք գումարելիների քանակը.
ա) (−2) + (−2) + … + (−2) = −12,
բ) (−8) + (−8) +… + (−8) = −80,
գ) (−4) + (−4) + … + ( − 4) = −20:

5. Գտեք քանորդը․
ա) (− 711) : 9,=-79
բ) 1332 : (− 3),=-444
գ) (− 2316) : (− 12),=193 

դ) (− 1302) : 42,=-31
ե) (− 2205) : (− 7),=315
զ) 3208 : (− 8):=-401

6. Երեք թվերի արտադրյալը դրական է: Կարելի՞ է պնդել, թե երեք թվերն էլ դրական են: Բերե՛ք
օրինակներ:

Այո։

7. Երեք թվերի արտադրյալը դրական է: Կարելի՞ է պնդել, թե այդ թվերից գոնե մեկը դրական է:

Այո

8. Երեք թվերի արտադրյալը բացասական է: Կարելի՞ է պնդել, թե երեք թվերն էլ բացասական են: Բերե՛ք օրինակներ:

Ոչ

Ինչու հավատալ հրաշքներին

Հրաշքների պետք է միշտ հավատալ,հավատալ որ մի օր հաստատ կատարվելու է։
Չպետք է նստես ու երազես, որ հրաշքը կատարվի, պիտի ջանք ու երանդ չխնայես, գործես, որ այն հնարաորինս շուտ կատարի։ Ոմանք ասում են, որ միշտ պետք է ապրի իրականություն, ապա ավելի քիչ հիասթափություն կլինի: Մյուսները հավատում են, որ առանց հավատալու հրաշքներին, աշխարհը դառնում է ձանձրալի եւ անհետաքրքիր: Բայց ով է իսկապես ճիշտ: Արդեն ապացուցվել է, որ հոռետեսները ավելի երկար են ապրում, քան լավատեսները: Բայց դա նշանակում է, որ նրանք ապրում են ավելի երջանիկ:

Մայրենի, 6-րդ դասարան, 01.12.2022

  1. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ջ, ճ կամ չ։
    • Աղջիկ, ամբողջ, թարթիչ, աջ, ծխամորճ, առաջ, աճպարար, գոճի, խոճկոր, առաջին, կոճկել, առաջնորդ, արջ, զիջել, թռջել, թրջել, իջնել, կարկաչել, մեջ, միջև, մեջք, ողջ, մուրճ, ողջույն, մահճակալ, առողջ, ոճիլ, կաչաղակ, վերջ։ 
  2. Արտագրե՛լ և կետադրե՛լ։
    • Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով և դրանցից որն էլ պատահել է, փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել: Մի օր տարիներ առաջ ճահճային թռչունների որսի ժամանակ մի կրիա գտա և բերեցի տուն: Տանը պատշգամբի մի անկյունում նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն բերելով խոտեր, ճյուղեր ու հարդ: Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները, բայց երբ համոզվում են որ իրենց որևիցե վտանգ չի սպառնում պատյանից դուրս են հանում գլուխն ու ոտքերը և քայլում դանդաղ ու անճոռնի շարժումներ անելով: Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր կենդանիներ են դրանք շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել բայց շատ հեշտ են դիմանում, որովհետև շարժումներ քիչ են անում, և էներգիա քիչ է ծախսվում: Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով որ ուր էլ լինի կրիան իր տան մեջ է ուստի չի շտապում:

Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով և դրանցից, որն էլ պատահել է, փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել։ Մի օր, տարիներ առաջ ճահճային թռչունների, որսի ժամանակ մի կրիա գտա և բերեցի տուն: Տանը պատշգամբի մի անկյունում նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն բերելով խոտեր, ճյուղեր ու հարդ: Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները, բայց երբ համոզվում են որ իրենց որևիցե վտանգ չի սպառնում պատյանից դուրս են հանում գլուխն ու ոտքերը և քայլում դանդաղ ու անճոռնի շարժումներ անելով: Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր կենդանիներ են դրանք շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել բայց շատ հեշտ են դիմանում, որովհետև շարժումներ քիչ են անում, և էներգիա քիչ է ծախսվում: Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով որ ուր էլ լինի կրիան իր տան մեջ է ուստի չի շտապում:

Պատմություն Նոյեմբերի 28-30

Երվանդականների թագավորության վերականգնումը։ էջ 68-72

Աքեմենյան Իրանը։ էջ 41-44

ԿԱՏԱՐԵ՛Լ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐԸ

1․ Ի՞նչ գիտես Գավգամելայի ճակատամարտի մասին։

Գավգամելայի ճակատամարտ, տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 331 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Ալեքսանդր Մակեդոնացու ու Դարեհ III Աքեմենյանի զորքերի միջև, Գավգամելայի հարթավայրում (այժմ՝ քաղաք Էրբիլ, Իրաք, Տիգրիս գետի մերձակայքում)։

2․ Ինչպե՞ս ավարտվեց Մենոն զորավարի արշավանքը դեպի Հայաստան։

Ք. ա. 330թ. Ալեքսանդրը Մենոն զորավարի գլխավորությամբ մի զորաբանակ ուղարկեց Հայաստան` գրավելու Սպեր գավառի ոսկու հանքերի շրջանը: Սակայն Հայաստանում մակեդոնական բանակը ջախջախվեց, իսկ Մենոնը, ըստ Ստրաբոնի, «խեղդամահ արվեց տեղաբնիկների կողմից»:

3․Ինչու՞ էր Հայաստանը համարվում անմահության երկիր։

Վեպում Ալեքսանդրը ձգտում է հասնելու անմահության , որի համար ճանապարհ բռնում <<դեպի հայոց աշխարհ որտեղ ակունք է Եփրատի ու Տիգրիսի>>:

4․ Ինչպե՞ս ստեղծվեց Աքեմենյան Տերությունը։

Կյորոս մեծը ստեղծեց պարսկական տերությունը, որը մինչ այդ գոյություն ունեցած աշխարհական տերություններից ամենամեծն էր (հայտնի է դարձել Աքեմենյան տերություն անունով)։

5․ Ի՞նչ գիտես Աքեմենյան տերության մասին։

Աքեմենյան պետություն (հին պարսկերեն՝ Խշաչա, կայսրություն) (մ.թ.ա. 553 – 330), հին աշխարհի իրանական պետություն, հիմանդրված Կյուրոս Մեծի կողմից։ Տերությունը համարվում է հին աշխարհի առաջին հսկայածավալ կայսրությունը, նրա տարածքը ընդգրկում էր երեք աշխարհամասերի՝ Ասիայի, մասամբ՝ Եվրոպայի և Աֆրիկայի մի շարք երկրներ։

Մայրենի, 6-րդ դասարան, 29.11.2022

  1.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով բ, պ կամ փ։ 
    • Գաբրիել, սփրթնել, սպրդել, դարպաս, դարբին, շամփուր, երբ, իբրև, խաբել, խարխաբել, Հակոբ, համբերել, ջրարբի, համբույր, փրփուր, հապճեպ, հափշտակել, հարբել, նուրբ, շաբաթ, որբ, Սերոբ, ապշել, սուրբ, սրբել, հղբանալ, ուրբաթ, Քերոբ, թփրտալ, աղբանոց, ցայտաղբյուր, եղբայր, ողբ։ 
  2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով գ, կ կամ ք։
    • Անկամ, ավագ, կողպեկ, գոք, երգ, զուգել, թագավոր, վարագել, թարգմանել, կարագ, կարգ, հագնել, հանքափոր, հոգնել, հոգի, հոգնակի, ձագ, ձիգ, տարերգ, ճիգ, ճրագ, մարագ, մարգարե, մարգարիտ, փեղկ, տրտմաշուք, փողկ, նորոգել, շոգ, ոգի, բազրիք, պատարագ, պարգև, սուք, արտասուք, փակցնել, թաքցնել, ուրագ, օգնել, Օքսեն, վարուցանք, քսուք, օգուտ։

Պարապմունք 45

ա) -6-(-3)=-9

բ) 9-(+13)=-26

գ) 17-(+24)=-41

դ) -13-(-19)=+32 կամ 32

ե) 13-(-27)=+40 կամ 40

զ) -15-(+10)=-25

ա) 6-8=6+(-8)=-(8-6)=-2

բ) 4-10=4+(-10)=-(10-4)=-6

գ) 5-20=5+(-20)=-(20-5)=-15

դ) 6-11=6+(-11)=-(11-6)=-5

ե) 8-13=8+(-13)=-(13-8)=-5

զ) 8-24=8+(-24)=-(24-8)=-16

է) 24-48=24+(-48)=-(48-24)=-24

ը) 35-47=35+(-47)=-(47-35)=-12

թ) 64-71=64+(-71)=-(71-64)=-7

ժ) 91-119=91+(-119)=-(119-91)=-28

ի) 62-89=62+(-89)=-(89-62)=-27

լ) 67-105=67+(-105)=-(105-67)=-38

ա) -4-8=-4+(-8)=-(4+8)=-12

բ) -5-2=-5+(-2)=-(5+2)=-7

գ) -8-14=-8+(-14)=-(8+14)=-22

դ) -10-10=-10+(-10)=-(10+10)=-20

ե) -20-60=-20+(-60)=-(20+60)=-80

զ) -11-23=-11+(-23)=-(11+23)=-34

է) -28-17=-28+(-17)=-(28+17)=-45

ը) -5-91=-5+(-91)=-(5+91)=-96

թ) -92-18=-92+(-18)=-(92+18)=-110

ժ) -240-14=-240+(-14)=-(240+14)=254

ի) -50-105=-50+(-105)=-(50+105)=-155

լ) -200-400=-200+(-400)=-(200+400)=-600

ա) -5-2=-7

բ) -1-3=-4

գ) -15-12=-27

դ) -6-14=-20

ե) -100-200=-300

զ) -30-600=-630

ա) -2-(-2)=-2+2=0

բ) -3-(-4)=-3+4=1

գ) -5-(-2)=-5+2=-3

դ) -8-(-6)=-8+6=-2

ե) 10-(-5)=10+5=15

զ) 0-(-9)=0+9=9

ա) -824-(-642)=-824+642=-(824-642)=-182

բ) -498-(-402)=-498+402=-(498-402)=-96

գ) -864-(-164)=-864+164=-(864-164)=-700

դ) -1240-(-200)=-1240+200=-(1240-200)=-1040

ե) -1000-(2500)=-1000+2500=-(1000-2500)=-1500

զ) 80-(-1800)=80+1800=1880