Մարիաննա Խաչատրյանի բլոգ

Միաբջիջ օրգանիզմները կազմված են ընդամենը մեկ բջջից, որտեղ տեղի են ունենում կենսական բոլոր գործընթացները:
Բազմաբջիջ օրգանիզմի յուրաքանչյուր բջիջ մասնագիտացված է և կատարում է որոշակի գործառույթ:
Միևնույն ծագում ունեցող, կառուցվածքով և գործառույթներով նման և միջբջջային նյութով միացած բջիջների խումբը կոչվում է հյուսվածք:
Բարձրակարգ բույսերում տարբերում են գոյացնող, հիմնական, ծածկող, փոխադրող և մեխանիկական հյուսվածքներ:
Գոյացնող հյուսվածքի բջիջները բույսի ամբողջ կյանքի ընթացքում բաժանվում են: Դրա շնորհիվ բույսն աճում է և՛ երկարությամբ, և՛ հաստությամբ:
Ծածկող հյուսվածքը պատում է բույսի բոլոր օրգանները՝ պաշտպանելով նրան անբարենպաստ պայմանների ազդեցությունից՝ չորացումից, գերտաքացումից և մեխանիկական վնասվածքներից:
Լրացուցիչ նյութեր՝ Հյուսվածքներ

Գրականության հղումը էջ 98, 99

Հարցեր
1. Ի՞նչ է հյուսվածքը:

Հյուսվածք, բջիջների և միջբջջային նյութի ընդհանուր ծագում, որոշակի կազմություն և ֆունկցիաներ ունեցող միասնական համակարգ։
2. Ի՞նչ հյուսվածքներ ունեն բույսերը:

Բույսերը ունեն հետևյալ հյուսվածքները`գոյանցող, հիմնական, ծածկող, փախադրող և մեխանիկական։

Առաջադրանքներ՝

1․ Ե՞րբ ձևավորվեց Առաջին Եռապետությունը և ովքե՞ր էին Առաջին եռապետերը։

Առաջին եռապետությունը ստեղծվել է մ.թ.ա. 60-ին՝ Հուլիոս Կեսարի, Գնեոս Պոմպեոսի և Մարկոս Կրասոսի միջև կայացած համաձայնությամբ։ Նրանք միմյանց և կողմնակիցների միջև բաժանել են պետական պաշտոններն ու նահանգների կառավարումը, հենվել լեգիոնների ուժի, պոպուլյարների, հեծյալների և նոբիլիտետի աջակցության վրա։ Կազմալուծվել է մ.թ.ա. 53-ին՝ Կրասոսի մահից հետո և Կեսարի ու Պոմպեոսի հարաբերությունների սրման հետևանքով։

2․ Ո՞վ հաղթեց «Քաղաքացիական պատերազմում»։

Հաղթեցին Պամպեոսի կողմնակիցները։

3․ Ի՞նչ էր պրինցիպատը։

Պրինցիպատ, Հին Հռոմում վաղ կայսրության ժամանակաշրջանում (մ․թ․ա․ 193 թ.) ձևավորված միապետության յուրահատուկ ձևի պայմանական անվանումը պատմական գրականության մեջ։ Օկտավիանոս Օգոստոսը մ․թ․ա․ 29-ից մինչև 28-ին դարձել է սենատի պրինցեպս՝ ծերակուտականներից առաջինը (այստեղից էլ Պրինցիպատ անվանումը)։

Իրական իշխանությունը գտնվել է կայսեր բյուրոկրատական ապարատի ձեռքին, որի գործունեության ոլորտը աստիճանաբար ընդլայնվել է։

4․ Ինչպե՞ս էր դրսևորվում Հռոմեական ոսկեդարը։

5․ Ինչո՞ւ Հռոմեական կայսրությունը տրոհվեց մասերի։

1.Գրիր տասնորդական կոտորակներ (հինգ օրինակ):

5/10, 4/10, 37/100, 213/10, 388/1000.
2. Վերը գրածդ թվերը դասավորիր նվազման կարգով։

388/1000, 213/10, 37/100, 5/10, 4/10.
3. Գրիր հինգ զույգ տասնորդական կոտորակներ, համեմատիր յուրաքանչյուր զույգի թվերը։

6,1<8,6

56,5<94,5

66,44>11,5

8,5>8,4

3,5<8,2
4. Գրիր երկու տասնորդական կոտորակ, գումարիր գրածդ տասնորդական կոտորակները երկու  եղանակով։

6,2և9,4

62/10+94/10=156/10=15,6

6,2+9,4=15,6
5. Գրիր երկու տասնորդական կոտորակ, մեծից հանիր փոքրը, կատարիր գործողությունը երկու  եղանակով։

9,4և6,2

94/10-62/10=32/10=3,2

9,4-6,2=3,2
6. Գրիր տասնորդական կոտորակներ, ընդգծիր յուրաքանչյուր թվի  ամբողջ մասը  (հինգ օրինակ):

6,5

8,9

2,7

1,3

5,2
7. Գրիր տասնորդական կոտորակներ, ընդգծիր յուրաքանչյուր թվի կոտորակային մասը  (հինգ օրինակ):

6,5

8,9

2,7

1,3

5,2
8.Հորիրնոիր այնպիսի խնդիր, որում առկա թվերը լինեն տասնորդական կոտորակներ։

Անին իր օրվա 4 ժամը ծախսում է տնային աշխատանքների և պարի գնալուն։ Դա իր օրվա 4/16-րդ մասն է։ Եթե նա 16 ժամ է արդուն այդ 16 ժամի, ո՞ր մասն է Անին նվիրում իր տնային աշխատանքին և պարին։

Ընկե՛ր, սպասի՛ր ինձ, որ կարողանանք միասին բարձրանալ այնտեղ լեռան գագաթը: Դու, ամեն ինչ արագ մոռանալով, առաջ ես շարժվում, իսկ ինձ համար դժվար է այդքան արագ ընթանալը: Խնդիրները՝ մեզնից մեծ ջանքեր պահանջող, ուժասպառ են անում և մի պահ հասկանում ես, որ հանգստի կարիք ունես, ու ոչինչ չանելն է երազվում: Ես, բարեբախտաբար, հաղթահարել եմ ոչինչ չանելը, բայց այդքան արագ գնալ, հևասպառ վազել դժվարանում եմ: Քո ՝արկածների հանդեպ սերը երբեմն մոռանու է իմ՝ անդունդներից ունեցած վախերի մասին: Շատ արագ գնալիս ստիպված ես լինելու կանգ առնել, իսկ կանգ առնելը կարող է հետդարձի սկիզբ դառնալ․ գիտես: Հիմա եղանակը լավն է․ գալի՞ս ես: Հիմա ես կգամ քո ետևից լեռը մեզ է սպասում, մենք՝ բարձրանալուն: Գնացի՞նք:

Ամփոփ աշխատանք։
1.Գրիր տասնորդական կոտորակներ (հինգ օրինակ):

5/10, 2/10, 6/10, 7/10, 9/10
2. Վերը գրածդ թվերը դասավորիր նվազման կարգով։

2/10, 5/10, 6/10, 7/10, 9/10
3. Գրիր հինգ զույգ տասնորդական կոտորակներ, համեմատիր յուրաքանչյուր զույգի թվերը։

5,6>3,3, 6,9<9,6, 6,2<8,1, 2,2=2,2, 7,3>5,7
4. Գրիր երկու տասնորդական կոտորակ, գումարիր գրածդ տասնորդական կոտորակները երկու  եղանակով։
5. Գրիր երկու տասնորդական կոտորակ, մեծից հանիր փոքրը, կատարիր գործողությունը երկու  եղանակով։
6. Գրիր տասնորդական կոտորակներ, ընդգծիր յուրաքանչյուր թվի  ամբողջ մասը  (հինգ օրինակ):
7. Գրիր տասնորդական կոտորակներ, ընդգծիր յուրաքանչյուր թվի կոտորակային մասը  (հինգ օրինակ):
8.Հորիրնոիր այնպիսի խնդիր, որում առկա թվերը լինեն տասնորդական կոտորակներ։

Տարածում և էկոլոգիա

Իսկական հալվեի բնական տարածվածությունն անհասկանալի է, քանի որ այն լայնորեն աճեցվում է ամբողջ աշխարհում։ Այս տեսակը հարմարեցվել է Արաբական թերակղզու, Հյուսիսային Աֆրիկայի (Մարոկկո, Մավրիտանիա, Եգիպտոս), ինչպես նաև Սուդանի, Կանարյան կղզիների, Կաբո-Վերդեի կլիմաներին։

Բույսի վայրի տեսակը հանդիպում է Կանարյան կղզիներում։

Բույսը կարող է աճել այնպիսի պայմաններում, երբ այլ բույսեր են չեն դիմանում և վերանում են։ Ծայրահեղ իրավիճակներում հալվե վերան փակում է ծակոտիները՝ պահելով խոնավությունը տերևի ներսում։

Բուսաբանական նկարագիր

Ունի ցածր զարգացած արմատային համակարգ։ Ցողունը կարճ է։ Տերևները հերթադիր են, հյութալի, մսալի՝ մոմաշերտով պատած, եզրերը՝ փշոտ։. Ծաղկաբույլը ողկուզանման է, ծաղիկները հիմնականում խողովակավոր կամ նեղ զանգակաձև են՝ կարմիր, նարնջագույն, դեղին։

Քիմիական բաղադրություն

Պարունակում է լորձ, այլ պոլիսախարիդներ, պրոստագլանդիններ, անտրացեն, ֆլավոնոիդներ, ֆենոլներ, ֆերմենտներ, համ, խեժ, հորմոնանման միացություններ, մի փոքր քանակությամբ եթերային յուղեր:Բացի տրիվիալ պոլիսախարիդներից, կան նաև մուկոպոլիսախարիդներ, գլիկոպրոտեիդներ, որոնք բաղկացած են տարբեր շաքարներից, այդ թվում՝ ացետիլացված մանոզից, առկա է նաև ասկորբինաթթու, B խմբի վիտամիններ, ֆոլաթթու, կարոտիններ, խոլին, К, Са, Mg, Zn, Cu.